Tuja: sadzenie, nawożenie i przycinanie żywopłotu
Wszystko o tui: sadzenie, nawożenie, przycinanie, zwalczanie szkodników
Tuja, powszechnie znana jako żywotnik, dzieli ogrodników na dwa obozy. Jedni są zagorzałymi zwolennikami tej łatwej w pielęgnacji, zimozielonej rośliny, inni z kolei za nią nie przepadają.
Tuja – krótka charakterystyka
Tuja, czyli Thuja occidentalis i jej krewniacy, to rodzaj roślin obejmujący łącznie pięć gatunków. Żaden z nich nie jest rodzimy dla Polski: dwa pochodzą z Ameryki Północnej, a trzy z Dalekiego Wschodu. Oprócz charakterystycznego wyglądu rośliny te można rozpoznać po intensywnym zapachu, który wyraźnie się nasila, gdy potrzeć igły między palcami. Uwalniane wówczas olejki eteryczne zawierają tujon – substancję toksyczną, która może powodować podrażnienia skóry.
Doskonałą rośliną żywopłotową czyni tuję fakt, że nie zrzuca ona igieł na zimę. Poza tym bardzo dobrze znosi częste cięcia i ładnie się rozgałęzia. Krytycy zarzucają jej jednak, że nie wnosi żadnej wartości dla rodzimej flory i fauny, a wręcz stanowi dla niej obciążenie ze względu na duże zapotrzebowanie na wodę. Ani kwiaty, ani nasiona nie cieszą się popularnością wśród miejscowych zwierząt. Jedynie ptaki śpiewające chętnie budują dobrze ukryte gniazda w gęstych żywopłotach z tui.
Różne gatunki i odmiany tui
Jako żywopłot chętnie wybierane są przede wszystkim szybko rosnące odmiany tui. Niektóre z nich osiągają przyrost nawet do 40 centymetrów rocznie.
Thuja occidentalis ‚Brabant‘
Tuja ‚Brabant‘ należy do najpopularniejszych odmian wykorzystywanych na żywopłoty. Wynika to z jej wysokiej odporności oraz dobrego wzrostu zarówno w wysokość, jak i w szerokość. Dzięki temu szybko powstaje gęsty, nieprzejrzysty żywopłot. Gdy jednak osiągnie już pożądane wymiary, koniecznie musisz trzymać ją w ryzach – w przeciwnym razie stanie się nie tylko zbyt wysoka, ale i zbyt szeroka. W przeciwieństwie do gatunku wyjściowego, liście tui ‚Brabant‘ zimą jedynie lekko brązowieją, przybierając miedziany odcień, zamiast robić się całkowicie brązowe. Istnieją też odmiany o innym zabarwieniu liści, na przykład ‚Golden Brabant‘ o złocistych do jasnozielonych liściach.
Thuja occidentalis ‚Smaragd‘
Tuja ‚Smaragd‘ tak naprawdę nadaje się na żywopłot tylko w ograniczonym stopniu, ale ze względu na atrakcyjny kolor liści – lub po prostu z braku wiedzy – bywa mimo to wykorzystywana w tym celu. Problem polega na tym, że choć odmiana ta rośnie stosunkowo wąsko, do prawidłowego rozwoju potrzebuje sporych odstępów między sadzonkami. Podczas sadzenia należy zachować co najmniej 60, a najlepiej 80 centymetrów odstępu. Przez to oczywiście dłużej trwa, zanim żywopłot stanie się gęsty i nieprzejrzysty.
Thuja occidentalis ‚Columna‘
Ta kolumnowa odmiana żywotnika rośnie raczej w górę niż w szerz. Na metr bieżący potrzebujesz więc więcej roślin niż w przypadku innych odmian, za to masz mniej pracy przy przycinaniu. Ogółem ta odmiana tui rośnie dość wolno, osiągając tylko 15 do 20 centymetrów przyrostu rocznie. Nadaje się zatem najlepiej do niezbyt wysokich żywopłotów lub dla osób cierpliwych. Oczywiście możesz też kupić już dość duże rośliny, ale zazwyczaj wiąże się to z wyższym kosztem.
Thuja plicata ‚Martin‘
Ta odmiana żywotnika olbrzymiego również rośnie raczej wysoko niż szeroko. Przy tym może osiągać przyrost nawet do pół metra rocznie. Jej igły są, w porównaniu z większością innych odmian żywotnika, dość matowe. Dzięki wąskiemu pokrojowi żywotnik olbrzymi doskonale sprawdza się także jako żywopłot w mniejszych ogrodach.
Planowanie i sadzenie żywopłotu z tui
Ogólne informacje na temat sadzenia żywopłotów znajdziesz w naszym poradniku poświęconym temu tematowi. Tutaj podpowiadamy Ci, na co dokładnie musisz zwrócić uwagę przy zakładaniu żywopłotu z tui.
Odpowiednie stanowisko
Tuja najlepiej rośnie w miejscach słonecznych do lekko zacienionych. W pełnym cieniu rośliny rozwijają się słabo albo wcale. Świeżo posadzone sadzonki wolą też stanowiska osłonięte od wiatru, z czasem stają się jednak bardziej odporne. Żywotniki zupełnie nie tolerują natomiast kontaktu z solą używaną zimą do posypywania chodników. Dlatego przy sadzeniu w pobliżu chodnika zachowaj odpowiedni odstęp.
Jeśli chodzi o glebę, tuje wolą podłoże, które nie jest zbyt suche. Nie znoszą jednak też zastojów wody. Bardzo gliniastą glebę warto więc rozluźnić niewielką ilością piasku. Jeśli natomiast gleba jest zbyt piaszczysta, możesz poprawić jej zdolność zatrzymywania wody, dodając trochę kompostu lub ziemi próchnicznej. Ponadto podłoże nie powinno mieć zbyt niskiego pH. W razie wątpliwości warto zlecić analizę próbki gleby i w razie potrzeby podnieść jej odczyn wapnem.
Sadzenie tui
Żywopłoty z tui najlepiej sadzić wiosną lub wczesną jesienią. W obu przypadkach musisz przez pierwszy okres bardzo regularnie podlewać sadzonki. System korzeniowy jest osłabiony przesadzeniem i jeszcze słabo rozwinięty, dlatego tuje nie mogą samodzielnie czerpać wody z głębszych warstw gleby. W przypadku sadzenia wczesną jesienią może być konieczne zabezpieczenie roślin na zimę, aby uniknąć uszkodzeń mrozowych.
Pielęgnacja żywopłotu z tui
Tuje są wprawdzie dość łatwe w pielęgnacji, ale poważniejszych błędów nie wybaczają łatwo. W najgorszym przypadku powstają duże dziury w żywopłocie albo roślina zaczyna powoli obumierać. Jeśli chodzi o regularne podlewanie, tuja jest dość wybredna. Rośliny słabo znoszą twardą, wapienną wodę z kranu. Dlatego w miarę możliwości powinieneś używać wody deszczowej. W żadnym wypadku nie może dojść do zastoju wody. Gleba powinna być jednak – zwłaszcza w pierwszym okresie po posadzeniu – zawsze lekko wilgotna.
Prawidłowe przycinanie tui
Co do zasady możesz przycinać żywopłot z tui przez cały rok, o ile temperatura utrzymuje się powyżej zera. Najlepszym momentem na mocniejsze cięcie jest wczesna wiosna, mniej więcej połowa lub koniec lutego. Pamiętaj jednak, aby nigdy nie przycinać tui aż do starego drewna. Zawsze powinna pozostać przynajmniej jedna zielona gałązka, ponieważ w miejscu ciętym w stare drewno roślina już nie wypuści nowych pędów. W efekcie powstaje nieestetyczna dziura, którą trudno później „załatać”.
Pod koniec czerwca zazwyczaj wykonuje się drugie, delikatniejsze cięcie. Służy ono jedynie nadaniu żywopłotowi ładnego kształtu i usunięciu zasuszonych pędów.
Nawożenie tui
Oprócz nawozów organicznych, takich jak kompost czy mączka rogowa, w sprzedaży dostępne są również specjalne mieszanki nawozów do iglaków. Ponieważ zawierają one zwykle szybko rozpuszczalne składniki mineralne, zawsze ściśle przestrzegaj zalecanego dawkowania. Tuje bardzo wrażliwie reagują na przenawożenie, co objawia się żółknięciem i opadaniem igieł. Jeśli do tego dojdzie, spróbuj obniżyć stężenie składników odżywczych w glebie poprzez obfite podlewanie. Najlepszym momentem na nawożenie jest wiosna. Jesienią nie należy już nawozić tui, ponieważ nowo wytworzone pędy nie zdążyłyby wtedy zdrewnieć i uodpornić się na mróz.
Częste problemy z żywopłotami z tui
Większość odmian tui jest łatwa w pielęgnacji i bardzo odporna na szkodniki czy choroby grzybowe. Niektóre problemy sprawiają jednak posiadaczom żywopłotów z tui częsty ból głowy.
Tuja brązowieje
Jeśli roślinie coś dolega, u tui widać to najczęściej po tym, że igły brązowieją, a później opadają. Przyczyny mogą być następujące:
- zbyt dużo słońca
- zbyt sucha gleba
- zastoje wody prowadzące do gnicia korzeni
- przenawożenie mineralnym nawozem sztucznym
- atak szkodników
Często za brązowe pąki błędnie brane są też zasuszone szyszkojagody.
W zależności od odmiany tuje jesienią tracą, w mniejszym lub większym stopniu, igły, które wcześniej brązowieją. Jest to naturalny proces, podobny do tego, jaki zachodzi u rodzimych drzew liściastych.
Szkodniki
Jedynym szkodnikiem, który może stanowić realne zagrożenie dla tui, jest zwójka żywotnikóweczka (miniarka żywotnikowa). Poznasz ją po korytarzykach żerowych w pędach oraz odchodach na liściach. Zazwyczaj wystarczy hojnie wyciąć porażone pędy i wyrzucić je do odpadów zmieszanych. Dopiero przy naprawdę silnym porażeniu może być konieczne sięgnięcie po insektycydy. Jako łagodny domowy sposób sprawdza się również gnojówka z pokrzywy, która pomaga zwalczyć te uciążliwe szkodniki.
Najlepsze urządzenia do pielęgnacji drzew i żywopłotów
Więcej artykułów na temat pielęgnacji drzew i żywopłotów
Czyszczenie nożyc do żywopłotu – poradnik
Zadbane nożyce do żywopłotu to podstawa każdego porządnego ogrodu. Kto regularnie chce utrzymywać żywopłot w idealnym kształcie, potrzebuje narzędzia działającego niezawodnie – z czystymi, naostrzo...
Kiedy przycinać żywopłot? Przepisy i terminy
Zadbany żywopłot to jednocześnie osłona przed wzrokiem sąsiadów, siedlisko dla zwierząt i element dekoracyjny ogrodu. Aby rósł gęsto, zachowywał kształt i nie łysił od środka, wymaga regul...
Cięcie zimowe drzew i krzewów – poradnik FUXTEC
Cięcie zimowe to jeden z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych, jeśli chcesz na stałe zachować zdrowie i produktywność swojego ogrodu. To, czy przycinasz w grudniu, czy dopiero pod koniec zimy, ...
