Trawnik wytrzymały – zakładanie i pielęgnacja

Trawnik wytrzymały, znany również jako trawnik sportowy, należy do najtrwalszych mieszanek trawnikowych. Wysiewany jest przede wszystkim na boiskach sportowych, ale także w parkach, na łąkach wypoczynkowych i parkingach. Ogrodnicy decydują się na nasiona trawnika wytrzymałego, gdy ich dzieci często bawią się na trawniku lub gdy musi on regularnie znosić inne obciążenia, takie jak przyjęcia ogrodowe czy obecność zwierząt domowych.

Wytrzymały trawnik o wielu nazwach

Ponieważ nie istnieją jednolite standardy nazewnictwa różnych rodzajów trawników, trawnik wytrzymały dostępny jest w handlu pod wieloma różnymi nazwami. Bywa on określany m.in. jako trawnik parkowy, ponieważ doskonale nadaje się do publicznych terenów zielonych. Muszą one – zwłaszcza latem – znosić nie tylko suszę i ograniczoną pielęgnację, lecz również codzienne użytkowanie przez wiele osób. Ważną podkategorią trawnika wytrzymałego jest trawnik sportowy. Mieszanki trawnikowe przeznaczone na profesjonalne boiska należą do najbardziej odpornych spośród wszystkich. Darń musi wytrzymywać ekstremalne obciążenia i szybko się regenerować. Wymaga to jednak zazwyczaj dużego nakładu pracy pielęgnacyjnej – widać to choćby po tym, że na każdym obiekcie sportowym jest osoba odpowiedzialna za regularne koszenie, nawożenie i podlewanie trawy. Ponadto ubytki w trawniku sportowym należy jak najszybciej uzupełniać przez dosiew. O wysokiej wytrzymałości decyduje bowiem przede wszystkim bardzo gęsta darń. Jej uszkodzenia mogą w krótkim czasie rozprzestrzeniać się i zagrażać całemu trawnikowi sportowemu.

Jeśli chcesz orientować się według uznanych mieszanek nasion, trawnik wytrzymały najlepiej odpowiada kategorii RSM 3 – Sportrasen (trawnik sportowy). Jednak niektóre mieszanki RSM 2 – trawnik użytkowy – są również bardzo odporne i z tego powodu bywają sprzedawane pod nazwą trawnika wytrzymałego. W tym przypadku warto zwrócić szczególną uwagę na skład mieszanek przeznaczonych do użytku prywatnego, ponieważ to właśnie on decyduje o rzeczywistej odporności trawnika. Również trawnik na parkingi RSM 5 zdecydowanie należy do trwałych powierzchni trawiastych i jest w szerszym sensie także trawnikiem wytrzymałym. Kupując nasiona na nową powierzchnię trawiastą, nie kieruj się wyłącznie nazwą nadaną przez producenta, lecz przede wszystkim składem gatunkowym traw.

Trawnik wytrzymały i jego właściwości

Jak już wspomniano, trawnik sportowy i wytrzymały należy dzięki swojej gęstej darni do najbardziej odpornych i wytrzymałych rodzajów trawnika. Przejawia się to również w jego wysokiej odporności na chwasty. Przy gęstym wzroście trawy chwasty mają niewiele miejsca, by się rozrastać, a dopóki trawnik wytrzymały jest odpowiednio nawożony i pielęgnowany, inne rośliny nie mają żadnych szans w konkurencji z bujnie rosnącymi trawami. Nakład pracy pielęgnacyjnej zależy głównie od dwóch czynników: dokładnego składu użytych odmian traw oraz obciążeń, którym trawnik jest regularnie poddawany. Jeśli więc dzieci codziennie bawią się na Twoim trawniku sportowym i do zabawy, musisz go częściej nawozić i w razie potrzeby dosiewać, niż gdyby był używany tylko sporadycznie. Szybki wzrost i dobra zdolność regeneracji gatunków traw stosowanych w trawnikach sportowych ma jednak swoją wadę: trawnik wytrzymały należy kosić najczęściej ze wszystkich, aby utrzymać go w ryzach. Oczywiście wiąże się to z dużą ilością skoszonej trawy. Może to być problematyczne szczególnie przy większych powierzchniach trawiastych w mieście lub jeśli nie posiadasz kompostownika. Zastanów się dokładnie, jak intensywnie będzie użytkowany Twój trawnik i czy naprawdę potrzebujesz mieszanki sportowej, czy też wystarczy zwykły trawnik użytkowy. Przy właściwej pielęgnacji trawnik wytrzymały odwdzięczy Ci się niezwykle gęstym wzrostem i intensywną, ciemnozieloną barwą. Jest więc idealny, gdy chcesz intensywnie korzystać z ogrodu, ale jednocześnie nie rezygnować z wysokiej jakości trawnika. Pod względem estetycznym jest on – spośród wszystkich wytrzymałych odmian – najbliższy niestety bardzo delikatnemu trawnikowi ozdobnemu.

Trawnik wytrzymały dla psów i innych zwierząt domowych

Trawnik wytrzymały to zazwyczaj również właściwy wybór, gdy masz psa i często bawisz się z nim w ogrodzie na trawniku. Nie należy bowiem lekceważyć obciążeń wynikających z biegania i gwałtownych zmian kierunku u średniego lub dużego psa. Wiele mieszanek trawnikowych użytkowych nie wytrzymuje tych trudnych warunków.
Trawnik wytrzymały jest też cennym rozwiązaniem dla innych zwierząt domowych dzięki swojej bujności i sile kiełkowania. Świnki morskie lub króliki mogą go bez problemu skubać, ponieważ szybko odrasta. Jeśli masz własne kury w ogrodzie, trawnik wytrzymały dzięki swojej gęstej darni jest wyraźnie odporniejszy na ich drapanie i dziobanie niż inne rodzaje trawnika.

Nasiona trawnika wytrzymałego: odmiany i składy

Standardowe mieszanki nasion rozróżniają w przypadku trawnika sportowego i do zabawy między nasionami do zakładania nowej powierzchni trawiastej a mieszankami do regeneracji i dosiewania już istniejącego trawnika sportowego.

RSM 3.1 Trawnik sportowy – zakładanie nowych obiektów sportowych
Standardowe mieszanki nasion do zakładania trawników sportowych składają się zazwyczaj w mniej więcej równych częściach z życicy trwałej (Lolium perenne) i wiechliny łąkowej (Poa pratensis). Lolium perenne zapewnia gęsty wzrost, szybką regenerację i wysoką wytrzymałość trawnika sportowego. Trawa ta tworzy zarówno kępy z blisko rosnącymi źdźbłami, jak i rozłogi, dzięki którym zasiedla duże powierzchnie. Życica radzi sobie również całkiem dobrze z suszą. Ta bujnie rosnąca odmiana trawy jest bardzo odporna na deptanie, choć wrażliwa na mróz. Nadaje się więc jedynie warunkowo do wyższych położeń z długimi okresami mrozów. Jeśli trawnik z wysokim udziałem życicy trwałej nie jest wystarczająco użytkowany, ciągły wzrost i intensywne rozrastanie się mogą stać się problematyczne. Aby temu zapobiec, należy ją zawsze łączyć z innymi trawami.
Wiechlina łąkowa to prawdziwy wszechstronny talent. Z życicą łączy ją wysoka odporność na deptanie i obciążenia, dzięki czemu intensywne użytkowanie jej nie przeszkadza. Nie jest aż tak bujna w wzroście, ale rozszerza się poprzez podziemne rozłogi, dzięki czemu ubytki w trawniku szybko się zarastają. Doskonale radzi sobie z suszą i bez problemu znosi wyższe położenia oraz chłodniejsze temperatury. W rolnictwie roślina ta jest popularnym wyborem na łąki i pastwiska ze względu na swoją niewymagalność i dobry plon.

RSM 3.2 Trawnik sportowy – regeneracja
Mieszanki regeneracyjne do trawnika sportowego składają się zazwyczaj również z życicy trwałej i wiechliny łąkowej. Wiechlina łąkowa odgrywa tu jednak mniejszą rolę i stanowi do 15% całości. Wynika to z faktu, że życica rośnie szybciej, a właśnie ta cecha jest pożądana przy dosiewie. Im szybciej bowiem darń zostanie zamknięta, tym szybciej powierzchnia trawiasta jest ponownie w pełni użytkalna i nie dochodzi do dalszego niszczenia. Ponadto można przyjąć, że miejsca wymagające dosiewu są ogólnie bardziej narażone na obciążenia niż te, które pozostają nienaruszone. Na boisku piłkarskim są to np. okolice bramki. W tych miejscach wiechlina łąkowa jest uzasadniona, ponieważ zużycie jest tu tak duże, że wykluczone są negatywne skutki zbyt silnego rozrastania się. Zamiast tego przeważają tu wyłącznie pozytywne efekty odporności tej odmiany trawy i jej szybkiej regeneracji.
Mieszanki nasion do dosiewu często zawierają już wiechliny łąkowej, która zapewnia nasionom idealne warunki do kiełkowania. Im szybciej bowiem kiełkują i wyrastają, tym mniej szans mają inne rośliny na zasiedlenie powstałych ubytków.

RSM 3.3 Trawnik użytkowy – trawnik do zabawy
Trawnik wytrzymały przeznaczony specjalnie do zastosowań ogrodowych składa się z życicy trwałej (Lolium perenne), wiechliny łąkowej (Poa pratensis) oraz różnych podgatunków kostrzewy czerwonej (Festuca rubra). Dzięki temu mieszanki te są nieco mniej bujne we wzroście, trzeba je rzadziej kosić i powstaje mniej odpadów po koszeniu. Naturalnie odbywa się to kosztem wytrzymałości. Udział kostrzewy czerwonej sprawia dodatkowo, że mieszanka nieco lepiej radzi sobie z wilgotnymi glebami. Odmiana ta posiada bardzo cienkie źdźbła, dzięki czemu trawnik ma bardziej równomierny wygląd. Ponadto jej domieszka jeszcze bardziej zagęszcza darń, co daje chwastom jeszcze mniej miejsca na rozrastanie się.

RSM 5.1 Trawnik na parkingi
Trawnik na parkingach – niezależnie od tego, czy chodzi o czyste powierzchnie trawiaste, czy kombinację ażurowych płyt z trawą – jest z pewnością narażony na największe obciążenia ze wszystkich. Musi znosić nie tylko nacisk opon samochodowych, ale również często nieidalne warunki środowiskowe. W tym celu stosuje się, podobnie jak w przypadku trawnika sportowego i do zabawy w ogrodzie, życicę trwałą, wiechliny łąkową i kostrzewę czerwoną. Mieszanki nasion do trawnika na parkingi oferowane są często z dodatkiem 2% krwawnika pospolitego. Sprawia on, że trawnik jest jeszcze gęstszy i jest również bardzo odporny na deptanie.

Zakładanie wytrzymałego trawnika – odpowiedni skład mieszanki to podstawa

Nie istnieje jedna idealna mieszanka nasion do wytrzymałego trawnika. Dobór gatunków traw i ich proporcji zależy od lokalizacji i przewidywanego obciążenia. Jeśli nie masz jeszcze pewności, jak odporny musi być Twój przyszły trawnik, możesz zacząć od mieszanki RSM 2.3 do trawnika sportowego i do zabawy. Zadbaj przy tym o to, by nie stosować tanich nasion o niskiej jakości. Kiełkują one znacznie gorzej niż nasiona wysokiej jakości i wymagają częstszego dosiewu, co kosztuje jedynie czas i cierpliwość. Jeśli z czasem okaże się, że trawnik nie jest wystarczająco odporny, możesz dosiewać mieszankę nieco bujniejszą z wyższym udziałem życicy trwałej i wiechliny łąkowej. W ten sposób stopniowo zbliżasz się do optymalnego składu gatunkowego traw dla swojego ogrodu. Postępowanie odwrotne – czyli wybór od razu bardzo odpornej mieszanki i stopniowe domieszanie kostrzewy czerwonej – jest niestety mniej skuteczne. Gdy bowiem odporne trawy raz się ukorzenią i wytworzą gęstą darń, trudno je z niej usunąć. Samo w sobie nie jest to wielkim problemem, ale ze względu na szybki wzrost możesz mieć wtedy więcej pracy i więcej odpadów trawnikowych.

Prawidłowa pielęgnacja trawnika sportowego

Nawet najbardziej wytrzymały trawnik jest odporny tylko wtedy, gdy jest zdrowy. Gdy brakuje mu składników odżywczych, z zieloną murawą bywa koniec bardzo szybko. Dlatego też trawnik wytrzymały potrzebuje właściwej pielęgnacji, aby jak najlepiej się rozwijać.

Regularne koszenie trawnika wytrzymałego

Szczególnie ważne w przypadku trawnika sportowego jest regularne koszenie. Ze względu na bujny wzrost stosowanych odmian traw powinieneś kosić trawnik wytrzymały raz lub dwa razy w tygodniu. Sprzyja to rozgałęzianiu się poszczególnych traw i pomaga wykształcić równomierną, gęstą darń, która czyni powierzchnię trawiastą tak wytrzymałą. Ponieważ trawnik wytrzymały potrzebuje dużo azotu do wzrostu, świetnie sprawdzi się w jego przypadku mulczowanie skoszoną trawą. Dzięki siekaniu i rozrzucaniu skoszonej trawy po trawniku odzyskuje on cenne składniki odżywcze od razu z powrotem. Jednocześnie latem chroni to glebę przed wysychaniem i utrudnia chwastom zakorzenienie się. Prawidłowa wysokość koszenia trawnika wytrzymałego wynosi od trzech do czterech centymetrów. Koszenie na niższą wysokość może sprzyjać rozprzestrzenianiu się wiechliny rocznej, która zaczyna coraz bardziej się rozrastać i zmniejsza gęstość darni. Zbyt niskie koszenie niesie ponadto ryzyko przypadkowego uszkodzenia systemu korzeniowego traw, co może powodować ich obumarcie w danym miejscu i powstawanie ubytków. Ponieważ niewiele chwastów znosi regularne przycinanie, systematyczne koszenie sprawia, że w ogóle nie mają one szansy się rozrastać.