Usuwanie mniszka lekarskiego – skutecznie i trwale

Gdy mniszek opanowuje przede wszystkim trawnik, wielu hobbystów sięga po kosiarkę i liczy, że problem sam się rozwiąże. Niestety efekt jest odwrotny. Koszenie osłabia trawy, a w najlepszym razie tylko obcina kwiaty mniszka. Płaskie rozety liściowe są przez noże kosiarki chwytane jedynie częściowo lub w najgorszym przypadku wcale. Samo koszenie trawnika może co najwyżej zapobiec dojrzewaniu nasion w postaci dmuchawców, nie powstrzyma jednak podziemnego rozprzestrzeniania się mniszka. Możesz w ten sposób jedynie spowolnić jego rozrost, ale nie wyeliminować go całkowicie. Tą metodą niestety nie pozbędziesz się mniszka na dobre.

Żmudna praca ręczna: wycinanie

Znacznie skuteczniejsze od samego koszenia jest wycinanie rośliny wraz z korzeniem. W przypadku młodych roślin jest to stosunkowo łatwe. Przy starszych egzemplarzach zdecydowanie powinieneś użyć specjalnego odchwaszczacza, który ułatwi wyciągnięcie jak największej części korzenia z ziemi. Najlepszy moment na odchwaszczanie to czas, gdy ziemia jest rozmiękła po deszczu lub podlewaniu. Wtedy łatwiej wbić narzędzie w grunt, a korzeń można wyjąć w całości.

Nawet jeśli pozostanie najmniejszy fragment korzenia, mniszek może z niego odrosnąć. Jeśli walczysz z już rozbudowaną populacją, musisz liczyć się z koniecznością powtarzania zabiegu co kilka tygodni. Jeśli jednak będziesz wytrwały przez cały sezon, w kolejnym roku problem praktycznie zniknie. Stare rośliny nie przeżywają przymrozków gruntowych, a jeśli regularnie usuwałeś wszystkie kwiaty, w ogrodzie nie pozostaną żadne zdolne do kiełkowania nasiona z poprzedniego roku. Ponieważ nasiona są przenoszone przez wiatr na duże odległości, mniszek może sporadycznie pojawiać się ponownie. Nie da się tego uniknąć, ale jeśli będziesz reagować szybko, nie stanie się on znowu plagą.

Powstałe dziury najlepiej od razu po czyszczeniu wypełnij piaskiem. Warto też rozważyć dosiew trawy, jeśli ogołacona powierzchnia jest stosunkowo duża. Zadbaj również o to, by trawnik był odpowiednio nawożony i nawadniany – tylko wtedy będzie mógł w pełni odzyskać siły po obecności mniszka i odchwaszczaniu. Silny i zdrowy trawnik skutecznie utrudnia kiełkowanie i rozrastanie się chwastów.

Prosto i skutecznie: domowe sposoby

Środkiem na chwasty, który możesz łatwo przygotować w domu, jest gnojówka z pokrzyw. Zbierz dużą ilość pokrzyw i rozdrobnij je. Następnie umieść je w dużym pojemniku ze szkła, plastiku lub drewna. Metalowy pojemnik nie nadaje się, gdyż proces fermentacji go uszkodziłby. Zalej pokrzywy wodą i przykryj pojemnik, po czym wystaw go na słońce na dwa tygodnie. Od czasu do czasu mieszaj zawartość – nie przejmuj się intensywnym, nieprzyjemnym zapachem. Po upływie tego czasu gnojówka jest gotowa do użycia. Do zwalczania chwastów rozcieńcz ją w stosunku 1:10 z wodą i spryskaj bezpośrednio mniszka. Najlepiej robić to w słoneczny, ciepły dzień. Gnojówka z pokrzyw w połączeniu ze słońcem parzy liście chwastów, powodując ich obumieranie.

Dobrym domowym sposobem w walce z mniszkiem jest również wapno azotowe (cyjanoamid wapnia). Posyp nim rośliny jesienią, a obumrą, pozostawiając tylko łyse miejsca. Jeśli chcesz tego uniknąć, możesz najpierw ręcznie odciąć górną część mniszka, a wapno azotowe – lub zamiast niego zwykły popiół drzewny – posypać na pozostałą część korzenia. Z jednej strony wapno wypala mniszka, z drugiej strony powstaje toksyczny cyjanoamid wapnia, który po pewnym czasie jest rozkładany przez mikroorganizmy glebowe do przyswajalnych związków azotowych. Trwa to kilka tygodni, jednak potem gleba jest znów równie żyzna jak wcześniej – a niechciany mniszek znika.

Posypywanie liści mniszka solą kuchenną lub podlewanie octem może być krótkotrwale skuteczne, jednak jest bardzo szkodliwe dla gleby i wód gruntowych. Duże ilości soli niszczą nie tylko chwasty, ale również ważne organizmy glebowe, co w efekcie negatywnie wpływa na całą florę danego terenu. Ocet z kolei nie odróżnia chwastów od innych roślin i niszczy pobliski trawnik tak samo jak poddany działaniu mniszek. Należy unikać tych często bezkrytycznie polecanych domowych sposobów. Na utwardzonych nawierzchniach ich stosowanie jest zresztą w Polsce zakazane przepisami prawa, ponieważ przez wpusty deszczowe trafiają do kanalizacji i zbędnie ją obciążają.

Gdy nic innego nie pomaga: herbicydy

Herbicydy znacznie ułatwiają walkę z mniszkiem zwłaszcza wtedy, gdy duża powierzchnia jest zaatakowana przez inwazję. Działają tym lepiej, im większa jest powierzchnia chwastów, przez którą są wchłaniane i mogą rozwinąć swoje działanie. Dostępne w sprzedaży specjalne herbicydy do trawników zwalczają kilka różnych niepożądanych gatunków, w tym często mniszka. Dostępne są w dwóch wariantach:

• herbicyd czysty
• nawóz do trawnika z herbicydem

Jeśli odchwaszczanie przeprowadzasz równocześnie z korzystnym terminem nawożenia, warto wybrać preparat kombinowany. Co prawda herbicyd nie niszczy trawy, jednak ją obciąża. Dzięki dodatkowym składnikom mineralnym trawnik szybciej wypełni łyse miejsca powstałe po mniuszku i stanie się ogólnie bardziej odporny na ponowny wzrost chwastów. Herbicydy stosuje się zazwyczaj w formie płynnej lub granulatu. Bezwzględnie przestrzegaj zaleceń producenta dotyczących dawkowania i dbaj o to, by preparat był równomiernie rozprowadzony na traktowanej powierzchni. Zbyt duże dawki herbicydów niszczą bowiem również samą trawę, powodując rozległe łyse miejsca, które z kolei czynią trawnik bardziej podatnym na wszelkie chwasty.

Młody trawnik w pierwszym roku nie powinien być traktowany herbicydami. Świeżo posiane trawy nie są jeszcze wystarczająco odporne, by przetworzyć preparat, i zbyt łatwo ulegają uszkodzeniu. Ponadto nie należy kosić trawnika w pobliżu dnia aplikacji herbicydu, a przez kilka dni po zabiegu nikt nie powinien wchodzić na trawnik. Idealnie, jeśli zabieg przeprowadzany jest w pochmurny dzień, gdy w najbliższym czasie nie przewiduje się deszczu. W przeciwnym razie istnieje ryzyko, że płynny herbicyd nie wniknie w rośliny, lecz w glebę.